گفت‌وگوی کلادیا هیلدنر با تویو ایتو برنده‌ی جایزه پریتزکر ۲۰۱۳ میلادی

گفت‌وگوی کلادیا هیلدنر با تویو ایتو برنده‌ی جایزه پریتزکر 2013 میلادی

خلاصه: تویو ایتو برنده ی جایزه پریتزکر ۲۰۱۳ درباره ی دوران آغازین زندگی حرفه ای اش با کلادیا هیلدنر به گفت و گو نشسته است، محور بحث جنبش متابولیسم است و اینکه چرا معماران هم اکنون باید با هم همکاری کنند و البته به گذر تویو ایتو از متابولیسم و درگیری اش با انچه خود واقعیت محسوس و سنت های جامعه ژاپنی می‌داند نیز می‌پردازد.

گفت‌وگوی کلادیا هیلدنر با تویو ایتو برنده‌ی جایزه پریتزکر 2013 میلادی

در قالب معماری جوان، معنای متابولیسم برای شما چه بود؟

پایان نامه‌ی فارغ التحصیلی من بررسی همین موضوع بود. جنبش متابولیسم زمانی در حال گسترش بود که من شروع به تحصیل در دانشگاه توکیو کردم. کیوناری کیکوتاکهه، کیشو کُروکاوا و دیگر معماران متابولیست با پروژه های جدید ظاهر می‌شدند. آنچه آن ها انجام می دادند، کاملا بی سابقه بود: پروژه هایی برای شهری متعلق به آینده . این بحث برایم بسیار شگفت انگیز بود.

چرا شما در سال های ۱۹۷۰ از متابولیسم فاصله گرفتید؟

زمانی که من همچنان درس می‌خواندم، کیکوتاکه تعدادی از پروژه های حیرت انگیزش را ارائه کرده بود همچون خانه ی آسمان، ساختمان اداری برای ایزوماْ تایشا و طراحی مرکز کنفرانس بین المللی در کیوتو. من دوره ی کارآموزی خود را حدود یک ماه در دفتر کیکوتاکه گذراندم . روز آخر او به من گفت: ” تو می توانی بعد از فارغ التحصیلی ات باز گردی . “

زمانی که من آن جا کار می کردم، ایده های متابولیسم برای شهری متعلق به آینده به شکلی واقعی تر در آمده بود؛ خصوصا با اکسپو سال ۱۹۷۰ در اُساکا . من روی این پروژه کار کردم ولی همچنان در این فکر بودم: ” این شهری متعلق به آینده است؟ این نمی تواند حقیقی باشد! ” مثل این بود که از خواب بیدار شده باشم و من کاملا از خواب و خیال بیدار شدم.

فاکتور دیگر جنبش های اعتراضی دانشجویان بود که در اواخر سال های ۶۰ در اروپا و ژاپن گسترش یافت. بعد از آن، این ” زمان حال ” برایم اهمیت بیشتری پیدا کرد ـ ژاپنی متعلق به زمان حاضر.  این دو تاثیر می تواند دلیلی باشد که چرا من از متابولیسم فاصله گرفتم. در آن زمان، من همچنان در دوره ی ۲۰ سالگیم بودم ولی به تدریج شروع به خلق طراحی های خودم کردم.

خانه ی مسکونی ” سفید یو “ در قالب مهمترین کارهای اولیه ی شما به حساب می آید. زمانی که آن را طراحی کردید کیفیت ذهنی شما چگونه بود؟

این پروژه می تواند به عنوان واکنشی متقابل به گرایش های سال های ۱۹۶۰ تلقی شود. این موضوعی است که تنها در معماری من دیده نمی شود بلکه در کارهای دیگر معماران همچون تاداو آندو و ایتسوکو هاسِگاوا هم وجود دارد. ما پشتمان را به شهر کردیم و به درون حرکت کردیم و به موقعیت های خارجی علاقه ای نداشتیم. ما می خواستیم به یوتوپیاهایمان در مقیاسی کوچک تحقق بخشیم. در این رابطه، خانه ی ” سفید یو ” معماریِ خالصی دارد . اگرچه این گونه پروژه ها، تنها در سال‌های جوانی تحقق میابند.

در مقایسه با کارهای کازویو سِجیما یا تاداو آندو، معماری شما متفاوت است زیرا با یک سبک شخصی (امضای شخصی) قابل تشخیص نیست، می توانید سیر تکامل آن را توضیح دهید؟

اثر ” سفید یو ” زمانی ظاهر شد که کار من اندکی در ارتباط با جامعه ترویج پیدا کرده بود . این موضوع تغییر کرد وقتی که من به بافت معماری تمایل بیشتری پیدا کردم، خصوصا شهر توکیو . در سال ۱۹۸۸، من اولین پروژه ی حوزه ی عمومی خود را طراحی کردم، یک موزه در کوماموتو . بعد از این، من فرصت کار بر روی ساختمان های عمومی بیشتری را داشتم و در سال ۱۹۵۵ من مسابقه ی مدیا تِک در سِندای را برنده شدم . وقتی که این ساختمان کامل شده بود من دریافتم که این مردم واقعا فکر یا کانسپت مرا دوست دارند . من احساس کردم که بالاخره به انچه می خواستم رسیدم و دیگر خارجی نبودم . آثار معاصر من از همین روح بسط یافتند .

گفت‌وگوی کلادیا هیلدنر با تویو ایتو برنده‌ی جایزه پریتزکر 2013 میلادی

شما اخیرا گفتید که دیگر علاقه مند به تزریق شفافیت در کارهایتان نیستید؛ چرا؟

شفافیت در سال های ۱۹۹۰ برای من اهمیت داشت. در آن زمان، ژاپن در کشاکش با چالشِ اندیشه ی پوچ اقتصادی بود .ناگهان واقعیات محسوس، حل شده به نظر می آمدند و این معماری مرا تحت تاثیر قرار داد. من نمی خواستم ساختمان هایی سنگین و قاطع طراحی کنم ولی آثاری که به طریقی ” غیر حقیقی” باشند . این جایی است که توجه به نور و شفافیت به میان آمد.

با وجود تفاوت کار شما در برهه های متفاوت، آیا معیار ثابتی وجود دارد که آن را دنبال می کنید؟

یک نظر کیکوتاکه برای من بسیار مهم است: ” ستون ها فضا را جلوه گر می‌سازند، طبقات فضا را تعریف می کنند  ” . مدیا تِکِ سِندای نشان می دهد که چگونه این ایده ها می توانند در معماری پدیدار شوند . این پوسته همانند یک خط برش بود که این سازه را از پیوستار خود بیرون می آورد . ستون ها همچون درختانی هستند که آغاز گر فضا هستند و از انرژی سرچشمه گرفتند.

یک اتفاق نظری این چنینی میان بحث کیکوتاکه و ” اُنباشیرا” ـ فستیوالی مشهور در ناگانو وجود دارد ـ جایی که من در آن بزرگ شدم . در آنجا یک معبد به نام ” سووا تایشا ” است و در اطراف آن چهار ستون چوبی هم هست که فضایی مقدس را تعریف می کنند . این ” آنباشیرا ” جشنی است که هر شش سال یک بار برگزار می شود، زمانی که آن ستون ها تجدید و نو می شوند. مردم این دهکده به کوه ها می روند و چهار درخت بزرگ را با ابزار های سنتی می برند. بر طبق باورهای سنتی ژاپنی، خدایان در آن چهار درخت و در این ستون ها اقامت دارند. این کنده های درخت برای نگه داریِ همین انرژی تجدید می شوند که از آن ها سرچشمه می گیرند.

بنابراین سنت های ژاپنی بر کارهای شما تاثیر می گذارند؟

من به یادمی آورم که مردم ژاپن فصل گل دادن شکوفه های گیلاس را در زمان های قدیم جشن می گرفتند . آن ها به پارک یا طبیعت می رفتند و با تزئینات پرده ای قسمتِ مشخصی از پایین درخت ها را جدا می کردند . تنها با انجام این کار و نه هیچ کار دیگری، آن ها مکانی خاص خلق می کردند . این شیوه ی تفکر ـ که یک تزئینات پرده ای ساده برای جداکردن خودتان از طبیعت کافی است ـ بسیار ژاپنی است و در کارهای من بسیار اهمیت دارد .

دقیقا بعد از زلزله و سونامیِ فاجعه ی سال ۲۰۱۱، شما گروه ” کیشین نو کای ” را با تعدادی از مشهورترین معماران ژاپنی  بنا نهادید . معمولا بیشترِ معماران ژاپنی با هم کار نمی کنند ولی اکنون شما فکر نمی کنید که این چنین همکاری ها باید در اینده چشمگیر تر از قبل شود؟

آن چیزی که بیشتر برایم اهمیت داشت این واقعیت است که بسیاری از معماران در موقعیت من خودشان را بخشی از جامعه نمی بینند. در عوض، کارهایشان اغلب انتقاد از آن ها است. این فاجعه در توهوکو فرصتی را برای غلبه بر این گرایش معماران فراهم کرد و به همراه جامعه، بی درنگ تر گسترش پیدا کرد.

کلمات کلیدی: برنده ی جایزه ی پریتزکر ۲۰۱۳، تویو ایتو، متابولیسم، شهری برای آینده، کیکوتاکه، سونامی ۲۰۱۱

نویسنده:

کلادیا هیلدنر

(معمار و روزنامه نویس آلمانی و نویسنده کتاب های بسیاری از جمله “خانه های کوچک اقامتگاه های معاصر ژاپنی” است و این مصاحبه را برای سایت architectural-review.com آنجام داده است.)

بازگردان:

فائزه كشتكار

etoood.com

منبع:

architectural-review.com

وب‌سایت رسمی تویو ایتو و همکاران:

toyo-ito.co.jp

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *