بازشناسی اصول طراحی شهری میادین شکل گرفته در دوره پهلوی اول

تحلیل تطبیقی مفهوم محله در نظام سنتی شهرهای ایران با الگوهای مشابه (جایگزین) دوره معاصر

مقالهبازشناسی اصول طراحی شهری میادین شکل گرفته در دوره پهلوی اول

نویسندگان

هدا میرمظفری، اکبر عبداله زاده طرف

منتشر شده در نشریه علمی-پژوهشی باغ نظر (دوره ۱۵، شماره ۶۱، نسخه ی تیر ۱۳۹۷)

چکیده

هر نسلی در زندگی خود به شیوه یا شیوه‌ هایی در شهر و فضاهای آن تصرف می‌ کند و با دانش فنی و تاریخی از یک طرف و تحولات مربوط به زمان خود از طرف دیگر به تولید فضاهای عمومی و خصوصی می‌ پردازد؛ هرگونه مداخله در فضاهای شهری گذشته نیازمند شناخت بیشتر شهرها و سرگذشت آن ها در طول تاریخ است. در اواخر دوره ی قاجار و اوایل دوره ی پهلوی اول به موازات تحولات واقع در غرب، استفاده از روش‌ های طراحی شهریِ متداول در غرب در ترکیب با روش‌ های سنتی رواج یافت و به مرور زمان در دوره ی پهلوی اول انقطاعی تاریخی در اصول و روش‌ های بومی طراحی شهری صورت گرفت.

هدف پژوهش بازشناسی اصول طراحی شهری و زمینه‌ های مرتبط با آن ها در شکل‌ گیری میادین دوره ی پهلوی اول است. راهبرد این پژوهش تفسیری-تاریخی بوده و روش گردآوری داده‌ ها ترکیبی از روش‌ های کتابخانه‌ ای و میدانی است. جامعه ی آماری این پژوهش میادین ساخته شده در دوره ی پهلوی اول (۱۳۲۰-۱۳۰۰) است؛ و نمونه ی آماری ۲۸ میدان از میادین شکل‌ گرفته در دوره ی پهلوی اول در شهرهای مهم ایران است.

در این ارتباط ابتدا زمینه‌ های مؤثر در شکل‌ گیری فضاهای جدید شهری در دوره ی پهلوی اول مورد بررسی قرار گرفت که عبارتند از زمینه‌ های نوسازی شهری، سبک زندگی، اجتماعی-فرهنگی و تکنولوژی. سپس زبان اصول طراحی شهری براساس ابعاد طراحی شهری کرمونا تدوین شد. نتایج نشان می‌ دهد که زبان طراحی در ارتباط با ابعاد مورد نظر در شکل‌ گیری فضاهای شهری همگام با تحولات رخ داده در زمینه‌ های شکل‌ دهنده ی آن مرتبط است. در واقع تفاوت تحولات رخ داده، و البته گسسته با تحولات تاریخی پیشتر از آن، موجب تحولات عمده در شکل‌ گیری فضاهای شهری با زبان طراحی جدید شده و به گسست زبان طراحی شهری در دوران پیشتر از خود منجر شده است. البته این گسست نه به‌ طور کامل بلکه می‌ توان تا حدودی زبان طراحی شهری قبل از دوره ی پهلوی اول را در طراحی جداره‌ های میدان هنوز مشاهده کرد.

واژگان کلیدی:

میدان شهری، دوره ی پهلوی اول، اصول طراحی شهری، تولید فضای شهری

 

بازشناسی اصول طراحی شهری میادین شکل گرفته در دوره پهلوی اول

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *